Tasfiye edilen yatırım fonları: ne oldu, kanun teklifi ne getiriyor?

Ne oldu?

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin kurduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi. Bu şirketlerin TEFAS’ta işlem gören fonları işleme kapatıldı.

Tasfiye işlemleri için Türkiye İş Bankası (Tera fonları) ve Ziraat Bankası (diğer altı şirketin fonları) görevlendirildi. Fon varlıklarının saklanmasında Takasbank, pay ve yatırımcı kayıtlarının mutabakatında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) görev alıyor.

Tasfiye süresi ilk duyuruda en fazla 3 ay olarak belirlendi; birkaç gün sonra portföy yapıları ve piyasa koşulları gerekçesiyle 6 aya çıkarıldı.

Tasfiye ne demek?

Fonun tasfiyesi, kısaca fonun kapatılması demektir. Genel olarak fonun elindeki varlıklar satılıp nakde çevrilir; elde edilen tutar (veya bazen varlıkların kendisi, ayni olarak) giderler düşüldükten sonra yatırımcılara payları oranında dağıtılır. Bu süreçte yatırımcı payını her zamanki gibi satamaz; ödeme tasfiye boyunca kademeli olarak ya da sonunda yapılabilir.

Bu olayda tartışılan asıl konu, fon varlıklarının bir kısmının usulsüz biçimde fondan çıkarıldığı iddiası. Kanun teklifi bu yüzden yalnızca dağıtımı değil, kaybın kimden ve nasıl geri alınacağını da düzenlemeye çalışıyor.

Kanun teklifi ne getiriyor?

“Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” (esas no. 2/3939) 9 Ekim’de Meclis Başkanlığı’na sunuldu, 14 Ekim’de Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Komisyonda kabul edilen metne göre öne çıkanlar:

• Kapsam dar. Yalnızca SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanun yayımlandığında tasfiyesi bitmemiş fonlar için geçerli. Diğer yatırım fonları için genel bir sistem kurmuyor.
• Net yatırım tutarı. Her yatırımcının fona yatırdığı ve fondan çektiği paralar, TÜFE ile Yurt İçi ÜFE değişim oranlarının ortalamasıyla güncellenerek hesaplanacak. Hesabı MKK yapacak.
• Ara ödeme. SPK’nın belirleyeceği fonlarda, tasfiye bitmeden yatırımcı başına en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, endekslenmemiş net yatırım tutarını ve (para piyasası fonları hariç) payların bir önceki iş günü değerini aşamaz. Nakit yetmezse SPK, en küçük net yatırım tutarından başlayarak ödeme yaptırabilecek.
• Bazı kişiler ödeme alamayacak. SPK’nın piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali gibi suçları işlediğini veya fonlarla birlikte hareket ettiğini tespit ettiği kişilere tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
• Kaybın sorumluları. Usulsüz çıkarılan varlıklar fon zararı sayılacak. Önce portföy yönetim şirketi sorumlu olacak; şirket kısmen veya tamamen ödeyemez ya da ödeyemeyeceği anlaşılırsa SPK’nın belirleyeceği kişiler ve bunlarla birlikte hareket edenler sorumlu tutulacak. Görevden ayrılmak, görevdeyken yapılan işlemlerin sorumluluğunu kaldırmayacak.
• TMSF tahsil edecek. Zararlar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kamu alacağı gibi (6183 sayılı Kanun usulüyle) takip edilecek. Toplanan paralar her fon için ayrı bir “geri kazanım hesabında” tutulacak ve haczedilemeyecek.
• Yetkili mahkeme. SPK’nın fon zararı ve sorumlulara ilişkin tespitleri ile TMSF’nin tahsil işlemlerine karşı açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Henüz belli olmayanlar

• Tasfiyesi biten fonların durumu. Teklif yalnızca kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi bitmemiş fonlara uygulanacağından, tasfiyesi tamamlanan fonların yatırımcılarının ara ödeme ve net yatırım tutarı hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı belirsiz.
• Kanunun son hâli. Teklif Genel Kurul’da görüşülürken maddeler değişebilir. Kesin hak ve süreler, kanun Resmî Gazete’de yayımlandığında netleşir.
• Hangi fonlarda ara ödeme yapılacağı. Teklif bu kararı SPK’ya bırakıyor.
• Ne kadarının geri alınabileceği. Ödemeler, fonda kalan nakde ve TMSF’nin tahsil edebildiği tutara bağlı.
• Ödeme takvimi. Tasfiye süresi 6 ay olarak açıklandı; ara ödemelerin zamanı SPK’nın uygulama kararlarına bağlı.

Yatırımcı şimdi ne yapabilir?

1. 1Kayıtlarınızı saklayın. Net yatırım tutarı para giriş ve çıkışlarınıza göre hesaplanacak. Banka ve aracı kurum dekontlarınızı, hesap ekstrelerinizi indirip saklayın.
2. 2Bilgiyi resmî kaynaktan izleyin. SPK duyuruları, KAP açıklamaları ve işlem yaptığınız banka veya aracı kurum tek güvenilir kanaldır.
3. 3“Paranızı geri alırız” diyenlere dikkat. Böyle dönemlerde ücret karşılığı “öncelikli ödeme” vaat eden aramalar ve mesajlar görülebilir. Kimseyle şifre, kod veya para paylaşmayın. Dolandırıcılık uyarılarımız →
4. 4Kanunun yayımlanmasını takip edin. Dava veya şikâyet gibi adımlar düşünüyorsanız, süreleri kaçırmamak için kanunun son hâline göre bir avukattan ya da baronuzun adli yardım bürosundan destek alın.

Değerlendirme

Teklif, net yatırım tutarını enflasyona göre güncelleyerek hesaplayan bir yöntem ve küçük yatırımcıya öncelik tanıyabilen bir ara ödeme sistemi öngörüyor. Bu, uzun sürebilecek bir tasfiye sürecinde mağduriyeti azaltmaya dönük bir adım.

Bundan sonra belirleyici olacak üç nokta var: yatırımcıların sürecin her aşamasında anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi, ara ödeme kriterlerinin açık ve öngörülebilir olması, geri alınan paraların nasıl dağıtıldığının şeffaf şekilde raporlanması. Hukuk Vakti olarak süreci izlemeye ve kanun yayımlandığında bu analizi güncellemeye devam edeceğiz.